Zatoka Perska po wojnie:
Bilans zniszczeń infrastruktury energetycznej
Sześć tygodni konfliktu między USA a Iranem doprowadziło do ataków na ponad 60 obiektów energetycznych w dziewięciu krajach regionu. Inwestorzy dopiero zaczynają oceniać skalę szkód i horyzont odbudowy — gdy obie strony zasiadają do rozmów o rozejmie.
Co wiemy o zniszczeniach?
Ataki dronami i rakietami przeprowadzane zarówno przez siły USA i Izraela, jak i przez Iran uderzyły w rafinerie, terminale naftowe, porty i instalacje gazowe w Katarze, ZEA, Arabii Saudyjskiej i Omanie. Dane zebrała ekipa analityków JPMorgan Commodities Research pod kierownictwem Natashy Kanevy.
Większość ataków nie spowoduje trwałych zakłóceń — jednak co najmniej osiem obiektów doznało poważnych uszkodzeń, których naprawa może zająć od kilku miesięcy do kilku lat. Szczególnym przypadkiem jest katarski kompleks Ras Laffan, gdzie odbudowa 17% zniszczonych mocy przerobowych może potrwać lata.
„Oczekujemy, że większość ataków nie wywoła długotrwałych zakłóceń. Niektóre obiekty będą jednak potrzebowały długiego czasu na naprawę — co najmniej osiem aktywów wydaje się poważnie uszkodzonych.”
— Natasha Kaneva, JPMorgan Commodities Research, nota kliencka z 10 kwietnia 2026Osiem obiektów z najwyższym stopniem zniszczeń
| Obiekt | Kraj | Typ | Operator | Wyłączone moce | Jednostka | Ocena szkód |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Shahid Dolati Oil Depot | Iran | Terminal paliwowy | NIORDC | — | kbbl | Wysoki — większość zbiorników zniszczona (zdjęcia satelitarne) |
| Shahr-e Rey Oil Depot | Iran | Terminal paliwowy | NIORDC | — | kbbl | Wysoki — kilka zbiorników zniszczonych |
| South Pars Phases 2–8 | Iran | Pole naftowe | NIOC | 944 | kbd | Wysoki — uderzenie rakietowe, powszechne wyłączenia |
| Rasgas 2 T3–T5 | Katar | Instalacja LNG | QatarEnergy LNG | 14 | mtpa | Wysoki — train 4 (~5 mtpa) uszkodzony przez rakiety, długie naprawy |
| Rasgas 3 T6–T7 | Katar | Instalacja LNG | QatarEnergy LNG | 16 | mtpa | Wysoki — train 6 (~8 mtpa) uszkodzony przez rakiety, długie naprawy |
| Habshan Complex | ZEA | Przetwarzanie gazu | ADNOC | 6 | bscfd | Wysoki — poważne uszkodzenia, jedna ofiara śmiertelna |
| Bahrain Sitra Refinery | Bahrajn | Rafineria | BAPCO | 448 | kbd | Wysoki — 50% mocy (1 CDU) poważnie uszkodzone, naprawa: kilka miesięcy |
| Tehran Refinery | Iran | Rafineria | Tehran Oil Refining Co. | 250 | kbd | Wysoki — kilka zbiorników uszkodzonych, restart w ciągu miesiąca |
Dwa sektory, dwa problemy
Rafinerie naftowe poniosły największe straty — ok. 2,4 mln baryłek dziennie mocy przerobowych zostało wyłączonych w 20 zakładach na wybrzeżu Zatoki. Odbudowa ma przebiegać etapami w ciągu najbliższych tygodni i miesięcy.
Infrastruktura upstream (wydobycie) z historycznego punktu widzenia wraca szybciej — szczególnie gdy uszkodzenia nie są strukturalne. Jednak tym razem zniszczenia skoncentrowały się właśnie na rafineriach i instalacjach LNG, które wymagają dłuższego czasu naprawy ze względu na skomplikowane systemy, specjalistyczne urządzenia i rygorystyczne wymagania bezpieczeństwa.
„Historycznie wydobycie wraca szybciej, szczególnie gdy uszkodzenia nie mają charakteru strukturalnego. Ale szkody, które widzimy, są skoncentrowane w rafineriach i infrastrukturze LNG — a te obiekty typowo wymagają dłuższego czasu na naprawę i restart.”
— Rebecca Babin, Senior Energy Trader, CIBC Private WealthIstniejący problem z wydobyciem ropy surowej nie jest zresztą kwestią infrastruktury. Jak wskazuje Rob Thummel z Tortoise Capital: „To po prostu fakt, że statki nie mogą przejść przez Cieśninę Ormuz.”
- Zniszczenie instalacji LNG w Katarze to najpoważniejszy impuls dla globalnej gospodarki spośród wszystkich uszkodzeń w regionie.
- Globalne ceny LNG w Europie i Azji pozostaną podwyższone przez dłuższy, bliżej nieokreślony czas.
- Niderlandzki kontrakt TTF na gaz ziemny osiągnął szczyt €74,00/MWh w dniu 19 marca, po czym w piątek 11 kwietnia rozliczył się przy €43,64 — to wciąż znacznie powyżej poziomów sprzed konfliktu.
Ceny ropy: tygodniowe tąpnięcie
Pomimo dramatycznych zniszczeń infrastrukturalnych, ropa naftowa odnotowała w tym tygodniu największy procentowy spadek od ponad sześciu lat. Rynki najwyraźniej wyceniają scenariusz rozejmu i częściowego powrotu dostaw szybciej niż to uzasadniałaby skala szkód — co może stanowić ryzyko dla inwestorów w razie eskalacji lub załamania negocjacji.
Ile potrwa odbudowa? Perspektywy ekspertów
Tymczasowy rozejm między USA a Iranem ograniczył bezpośrednie ryzyko dalszych ataków, jednak nie rozwiązuje natychmiastowych wyzwań podażowych. Eksperci są zgodni: nawet jeśli rozejm się utrzyma, odbudowa bliskiego wschodniego przemysłu naftowego potrwa miesiące, a w przypadku instalacji LNG — lata.
„Jeśli rozejm się utrzyma, nadal może minąć wiele miesięcy, a nawet lat, zanim zniszczony przemysł naftowy na całym Bliskim Wschodzie zostanie odbudowany. Dlatego widzę podłogę dla ropy na poziomie co najmniej 80 dolarów za baryłkę przez kolejne dwa do trzech lat.”
— Baron Lamarre, współzałożyciel International Digital Exchange, były szef tradingu w PetronasNegocjacje między delegacją USA a stroną irańską w Pakistanie to pierwszy krok ku normalizacji, ale rynki energii potrzebują czegoś więcej niż zawieszenia broni — potrzebują fizycznej odbudowy rurociągów, terminali i instalacji skraplania gazu. To proces, który nie ma skrótu.